Cruijff als werkvorm

CRUIJFF ALS WERKVORM
Als procesbegeleider met een voorliefde voor werkvormen die mensen letterlijk en figuurlijk in beweging brengen, ben ik altijd op zoek naar nieuwe werkvormen. Als trouwe supporter (en aandeelhouder) van de kersverse landskampioen uit Amsterdam volg ik de ontwikkelingen de laatste maanden op de voet. De rol die onze clubicoon Johan Cruijff de laatste maanden speelt, is twijfelachtig maar inspireerde mij tot het bedenken van nieuwe werkvormen die het tijdens mijn interventies goed doen. Ik heb hieronder – ter inspiratie – wat werkvormen die ik heb bedacht kort op een rijtje gezet.

Cruijff de adviseur
Stel je eens voor je bent Johan Cruijff… Tijdens deze werkvorm kruipen een of enkele deelnemers in de huid van Cruijff en mogen een geheel eigen advies geven op een bepaalde kwestie die in de organisatie speelt. Randvoorwaarden: de expertise van de “Cruijff(en)” staat buiten kijf, het advies moet niet te ingewikkeld zijn en het moet nogal zwart wit zijn.

Cruijff als commentator
Deze werkvorm is meer een “rol” die gespeeld wordt door een of enkele deelnemers. De “Cruijff(en)” volgen een proces tijdens een interventie op afstand. Ze hebben altijd het recht om op te staan en het proces te onderbreken en “er iets van te vinden”. De “Cruijff(en)” geven geen advies maar mogen alleen kritiek geven (positief of negatief!). Belangrijk is dat er door de deel-nemers niet naar geluisterd hoeft te worden (of iets te doen met de mening van Cruijff). Dit mag uiteraard wel. 

Cruijff als orakelDeze werkvorm is er eentje voor de fijnproevers, voor de communicatietrainers onder ons. Hoe-wel energizing en op het eerste oog hilarisch, zit er in deze werkvorm vaak meer dan je verwacht. De groep wordt opgedeeld in meerdere groepjes. Het is de bedoeling dat steeds een groepje – zoals Cruijff – een actuele kwestie zodanig uitlegt dat het voor de toehoorders niet direct duidelijk is. Een ander groepje mag proberen uit te leggen wat “Het groepje Cruijff” bedoelt. De andere groepje moeten bepalen of de uitleg klopt met wat “Het groepje Cruijff” wilde zeggen. Communiceren is de kunst van zo dicht mogelijk langs elkaar heen praten”.

De Ghostwriter
Een heerlijke rol! Iets opschrijven alsof je de meester zelf bent. Kort en krachtig de mening op papier zetten voor die- of datgene die/ dat je representeert. Een beetje van Johan en een beetje van de schrijver. Belangrijk is natuurlijk het gesprek met de schrijver over hetgeen is geschreven waarbij “De Cruijff” buitenspel blijft en slecht aanhoort wat er besproken wordt.

Cruijffiaans, De workshop
Voor de meeste deelnemers de meest aansprekende werkvorm. Een workshop waarbij deelnemers quotes, oneliners en andere onbegrijpelijke uitspraken bedenken in het licht van een actueel (organisatie-)thema. Niets is te gek zolang de uitspraken in eerste instantie kant noch wal lijken te raken. De kracht zit ‘m in de afsluiting. Iedereen presenteert dan zijn eigen Cruijffelogiëen en (legt desnoods uit wat ermee bedoeld wordt). Leuke oogst deze maand: “als de Noordpool sneller smelt dan de Zuidpool, dan geldt dat ook voor de polen in het oosten en het westen.”

Zomaar een paar werkvormen geïnspireerd op de beste Nederlandse voetballer aller tijden. Maar ik heb het gevoel dat er nog een schat aan ideeën ligt om deze werkvorm verder uit te breiden en – zoals Cruijff dat zou noemen – te professionaliseren. Zo wordt al nagedacht over de werkvormen; “De verlosser”, ” De 3e colonne” en “Elk nadeel hep ze voordeel”.

Je raadt het al, ik wil graag meer suggesties ter lering en vermaak. Want het moet toch mogelijk zijn om een echte “Cruijff-academy” te starten. Ik hoor graag van jullie!